— Реклама —

Bolalar xulqining buzilishiga sabab bo’luvchi omillar

Chiroyli tarbiya berish ota-onaning farzandi oldidagi burchlaridandir. Bu haqni ado etish o’z-o’zidan bo’lmaydi, insondan katta mas’uliyat, mashaqqat talab qiladi.

Farzand tarbiyasi bilan bog’liq muammolarni, ularning sabablarini tadqiq etish ota-onalar uchun foydali bo’lishi tabiiy.

Bola xulqining buzilishi sabablari

Bola tarbiyasiga eng oldin ota-ona javob beradi. Ular bolalarini zarur va foydali mashg’ulotlar bilan band qilishi kerak. Bola ongi bo’sh turmaydi. Uydagi tarbiya bolani qoniqtirmasa, u ko’chaga intiladi va o’zi bilmagan holda boshqa “dunyo” komiga kira boshlaydi.

Bugun kim bilan o’tirib gaplashsangiz, darrov farzandiga begona va buzg’unchi g’oyalar ta’sir etayotganidan shikoyat qiladi. Ba’zi xonadonlarda farzandlar axloqi katta muammoga aylangan.

Yangi asrda axborot tezligi taraqqiyotga ijobiy ta’sir ko’rsatyapti. Ayni choqda qator muammolarni ham keltirib chiqaryapti. Internet va uyali telefon orqali yoshlarga qilinayotgan hujumlardan saqlanish eng katta muammoga aylandi. Ehtiyot choralari izlanyapti, lekin bu yechim va choralar ko’pi faqat nazariy, ularni amalda qo’llash qiyin.

Ota-ona farzandiga doim aytishi kerak bo’lgan 16 jumla

Bugun ko’plar takrorlaydigan iboralar: “Farzandim meni tushunmaydi”; “Menga itoat qilmaydi”; “Nasihatimga quloq solmaydi”; “Kunduzi uxlab, tunda televizor ko’radi”; “Aka-ukalari bilan janjallashadi”; “Ko’p yolg’on gapiradi” va hokazo… Bu muammolarning yechimi bor albatta.

O’tgan ulug’larimiz bola xulqi buzilishiga ko’pincha ota-ona sababchi bo’lishini ta’kidlashgan.

Bola xulqi doim ota ona nazoratida

Ichki asosiy sabablar:

– Alloh taolodan yordam so’ramaslik yoki so’rashda kamchilikka yo’l qo’yish;

– Oilani bosh­qarishda ota-onaning muayyan tutumi va aniq maqsadi yo’qligi;

– Moddiy ta’minotni had­dan oshirib yuborish yoki umuman ta’minlamaslik;

– Bola go’daklik davridanoq tarbiya uslublarini yo’lga qo’ymaslik yoki ularni bilmaslik;

– Bolaning ota-onadan qoniqmasligi;

– Murabbiydan qo’rqishi;

– Bolaning ta’lim olishdan maqsadi yo’qligi yoki darslarni o’zlashtira olmasligi; maktabga ota-ona majburlashi bilan borishi;

– Ota-onaning farzandi oldida janjallashishi;

Bolani tarbiyalash maqsadida jismoniy jazo qo’llash mumkinmi?

– Ota-onadan mehr ko’rmay, boshqalardan shirin so’zlar eshitishi;

– Ota-onaning farzandlaridan birinigina maqtashi;

– Otaning uzoq vaqt uyda bo’lmasligi;

– Kichik yoki arzimas xatoni bo’rttirish;

Bola tarbiyasida ehtiyot bo'lish kerak

– Ishlarni faqat chaqqon bolaga yuklab, boshqalariga e’tibor bermasligi;

– Uydagi holat bilan talab qilinayotgan narsaning bir-biriga zidligi;

– Bolaning xatosini to’g’ri tushuntirmaslik, boshqa bolalarga solishtirish. Bu ish xato. Chunki har bir bola o’z shaxsiyati va tabiatiga ega.

Tashqi ta’sirlar:

– Aloqa vositalari rivojlanib ketishi tufayli yomon do’stlarning ko’pligi;

– Ta’lim-tarbiyaning zamon talablariga mos emasligi;

– Tashqarida ham o’rnak bo’ladigan shaxsning yo’qligi;

Kichkintoy bolalarga kitob tanlashda muhim tavsiyalar

– Tengdoshlaridan tashqi ko’rinishi bilan ajralib turishi;

– Muallimning o’zi o’rgatayotgan fan maqsadini bilmasligi;

– Shahvatni qo’zg’atuvchi omillar;

– Ortiqcha qo’pollik va qattiqqo’llik hamda o’rinli-o’rinsiz kaltaklayverish. Bu illatlar tufayli bolaning fe’li buziladi.

Fikringizni bildiring

Mavzuga doir fikringizni imkon qadar batafsilroq bayon eting!